Ophrys sphegodes

Cây có chiều cao từ 10 đến 45 cm. Lá mọc ở gốc, hình mũi mác, đầu lá thường nhọn hoặc có mấu. Cụm hoa có 2 đến 10 hoa, mọc thưa. Các lá bắc hoa không lông, đôi khi có gai nhỏ; lá bắc ngoài dài 6-10 (đến 12) mm, hình bầu dục đến hình mũi mác, màu xanh, đôi khi tím hoặc trắng. Lá bắc trong dài 4-8 mm, ít nhất bằng một nửa lá bắc ngoài, hình tam giác đến hình mũi mác, màu xanh, tím xanh hoặc đỏ nâu, có 1-3 gân, mép thường uốn lượn. Lưỡi hoa có mép cong hoặc phẳng, hình tròn đến bầu dục, có lông mềm, đôi khi có một phụ thể nhỏ, không phình to như quả bầu; gương mặt hoa thường có hình chữ H (đôi khi vạch ngang không xuất hiện), hiếm khi hình lá khiên, màu tím xanh hoặc tím đen.

Ophrys sphegodes thường mọc ở các khu vực có ánh sáng trung bình đến dồi dào, như đồng cỏ, bãi đất trống, ven đường, và các khu rừng mở. Loài này thích đất cát pha sét hoặc đất đá vôi, nơi có độ ẩm vừa phải và thoát nước tốt. Phân bố rộng khắp ở châu Âu, từ Bồ Đào Nha đến Hy Lạp, và trải dài sang Trung Đông.

Để trồng Ophrys sphegodes, cần tái tạo điều kiện môi trường tự nhiên của loài. Nên trồng ở nơi có ánh sáng dồi dào nhưng không bị nắng gắt trực tiếp. Đất trồng cần thoát nước tốt, có thể trộn cát, đá vôi và mùn hữu cơ. Giữ độ ẩm ổn định nhưng không ngập úng. Nhiệt độ lý tưởng dao động từ 10-25°C. Cần cung cấp chất dinh dưỡng nhẹ nhàng và tránh dùng phân bón hóa học quá đậm đặc.

Ophrys sphegodes chủ yếu được ưa chuộng trong lĩnh vực sưu tập và làm cảnh do vẻ đẹp độc đáo của hoa. Loài này không có giá trị thương mại lớn, nhưng đóng vai trò quan trọng trong nghiên cứu sinh học, đặc biệt là về cơ chế lừa đảo sinh dục trong thụ phấn. Ngoài ra, loài này cũng là một phần của hệ sinh thái tự nhiên, cung cấp thức ăn cho một số loài ong và côn trùng khác.