Flolape

Fraxinus excelsior

Fraxinus excelsior L.
Fraxinus excelsior
Photo: Wikimedia Commons (CC-BY-SA-4.0)

Fraxinus excelsior, thường được gọi là cây phỉ châu Âu, là một loài cây gỗ thuộc họ Oleaceae. Đây là một loài bản địa của châu Âu, từ Anh và Ireland ở phía tây đến vùng Caucasus và dãy núi Alborz ở phía đông. Cây có khả năng thích nghi cao, được trồng rộng rãi và có thể đã tự nhiên hóa ở New Zealand, cũng như một số khu vực tại Mỹ và Canada. Gỗ của cây phỉ châu Âu rất được ưa chuộng nhờ tính linh hoạt, độ bền và trọng lượng nhẹ.

Description

Fraxinus excelsior là một cây gỗ lớn, có thể cao đến 40 mét, với tán rộng và lá kép lông chim. Lá dài khoảng 20-40 cm, gồm 7-13 lá chét nhọn, xanh đậm vào mùa xuân và chuyển sang màu vàng vào mùa thu. Cây ra hoa vào mùa xuân, trước khi lá mọc, với hoa nhỏ, không có cánh, mọc thành cụm ở kẽ lá. Quả là một quả sam dài, mảnh, có thể bay theo gió để phát tán. Cây có vỏ nứt nẻ, màu xám, và gỗ màu trắng hoặc vàng nhạt, rất chắc và dễ uốn.

Habitat

Cây phỉ châu Âu thường mọc ở các khu rừng hỗn hợp, đặc biệt là gần các con sông, suối và nơi có độ ẩm cao. Loài này thích khí hậu ôn đới ẩm, với mùa đông lạnh và mùa hè ấm. Cây có thể chịu được cả ánh sáng mạnh và bóng râm, nhưng phát triển tốt nhất trong điều kiện có ánh sáng vừa phải. Trong tự nhiên, Fraxinus excelsior thường mọc ở độ cao từ 0 đến 1.000 mét, nhưng có thể sống ở độ cao hơn tại một số khu vực.

Cultivation

Fraxinus excelsior dễ trồng và phát triển nhanh trong điều kiện phù hợp. Cây có thể được nhân giống bằng hạt hoặc chiết cành. Hạt cần xử lý lạnh (stratification) trước khi gieo để kích thích nảy mầm. Cây con cần được chăm sóc cẩn thận trong giai đoạn đầu, đảm bảo đủ độ ẩm và ánh sáng. Khi trưởng thành, cây có khả năng chống chịu tốt với nhiều loại bệnh và côn trùng. Tuy nhiên, cây có thể bị ảnh hưởng bởi một số loại nấm và sâu đục thân. Cây thích đất giàu dinh dưỡng, thoát nước tốt, và có thể sống tốt trong nhiều loại đất khác nhau.

Uses

Gỗ của Fraxinus excelsior được sử dụng rộng rãi trong ngành công nghiệp gỗ, đặc biệt là trong sản xuất nhạc cụ (như trống, đàn violin), đồ thể thao (như vợt quần vợt, gậy cricket), và đồ nội thất. Gỗ có tính đàn hồi cao, phù hợp cho các sản phẩm yêu cầu độ bền và linh hoạt. Ngoài ra, gỗ còn được dùng để làm củi, vì cháy lâu và tỏa nhiệt tốt. Trong y học cổ truyền, một số bộ phận của cây như vỏ và lá được dùng để điều chế thuốc, nhưng cần thận trọng do một số hợp chất có thể gây độc. Cây cũng có giá trị trong cảnh quan, được trồng làm cây bóng mát và trang trí trong công viên và dọc theo đường phố.

Distribution

Newfoundland · British Columbia · New Brunswick · Nova Scotia · Ontario · Saint Pierre and Miquelon · NO · DK · FI · SE · CL · PT · Flanders · Corse (Corsica) · Portugal · LY · AU · NZ · Sannidal · Moster · Nøtterøy · Seljord · Alversund · Askim · Høyland · Modum · Rollag · Stokke · Ullensvang · Ås

Synonyms

Fraxinus excelsior f. aureopunctataFraxinus excelsior var. heterophyllaFraxinus excelsior f. paniculataFraxinus pendulaFraxinus strictaFraxinus excelsior var. monophyllaFraxinus striataFraxinus verrucosaFraxinus excelsior var. communis

Related species