Nephrolepis exaltata
Nephrolepis exaltata (L.) Schott
Nephrolepis exaltata, Boston fırını olarak yaygın olarak bilinen bu tür, Nephrolepidaceae familyasından bir süs bitkisidir. Güney Amerika'dan Orta Amerika'ya ve Kuzey Amerika'nın güneyine kadar doğal olarak yayılmıştır. Bitki, genellikle epifitik ya da toprakta yaşayan, 40–90 cm yüksekliğe ulaşabilen, bazen 1.5 metreye kadar uzayan, yaprakları hafif kıvrımlı ve dikenli olan bir fırandır. Boston fırını, süs bitkisi olarak yaygın kullanımına rağmen, doğal habitat dışında sıklıkla doğalleşmemiştir.
Description
Nephrolepis exaltata, 40–150 cm uzunluğunda yapraklara sahip, 2–39 cm uzunluğunda saplara (stipe) ve 5–12 cm genişliğinde yapraklara (lamina) sahiptir. Yapraklar orta boyda falcate (kılıç şeklinde) ve kenarları dişlidir. Steril ve döl veren yapraklar benzerdir. Bitki, 0.2–1.5 mm kalınlığındaki runners (yayılım kökleri) ile çoğalır. Sporlar yaprak kenarlarında yer alır ve renkli bir indusium (koruyucu kılıf) tarafından korunurlar. Bitkinin tüpleri yoktur. Yapraklarda tüy bulunmaz.
Habitat
Nephrolepis exaltata, deniz seviyesinden 1170 metreye kadar olan düşük ve orta yüksekliklerde çeşitli habitatlarda bulunur. Epifitik (ağaçlara tutunarak yaşayan) ya da toprakta yaşayan formları vardır. Genellikle nemli ve gölgeli alanlarda tercih edilir. Doğal olarak ABD'nin güneyinden Kuzey Amerika'ya, Orta Amerika'ya ve Güney Amerika'ya yayılmıştır. Ayrıca, Atlas Okyanusu'ndaki bazı adalarda doğalleşmiş örnekleri de bulunur.
Cultivation
Boston fırını, ılıman ve nemli ortamlarda iyi gelişen bir süs bitkisidir. İç mekân bitkisi olarak yaygın olarak yetiştirilir. Toprak, hafif, nemli ve iyi drenajlı olmalıdır. Güneş ışığına ihtiyaç duymasına rağmen, doğrudan güneşten kaçınması gerekir. Sıcaklık olarak 15–25 °C arası en uygundur. Bitki, bol suya ihtiyaç duyar, ancak köklerinin çürümeye maruz kalması engellenmelidir. Yılda iki kez, bahar ve yaz aylarında toprak değiştirilerek bakım yapılabilir.
Uses
Nephrolepis exaltata, süs bitkisi olarak evlerde, ofislerde ve sera ortamlarında yaygın olarak kullanılır. Ayrıca, iç mekân havasını nemlendirme ve hava temizleme özellikleriyle bilinir. Bazı kültürlerde, bitki doğal ilaç olarak da değerlendirilmiştir. Ancak, bu kullanım bilimsel olarak desteklenmemiştir. Bitki, hava filtreleme ve estetik görünümüyle özellikle modern iç mekân tasarımı projelerinde tercih edilir.
Distribution
Açores · BR · Parque Nacional Natural Macuira · TR · VU · ZA · SC · CK · Kosrae · NR · KI · PT · FM · Portugal · TZ · ES · Garden Route National Park · Golden Gate Highlands National Park · Kruger National Park · Table Mountain National Park · Tankwa-Karoo National Park · Galápagos Islands · Antioquia, Cundinamarca, La Guajira, Valle · Global · FJ · TV · Algeria · Arizona · Azores · Bahamas