Flolape

Linum usitatissimum

Linum usitatissimum L.
Linum usitatissimum
Photo: Wikimedia Commons (CC-BY-SA-4.0)

Linum usitatissimum, yaygın olarak 'yün bitkisi' veya 'flax' olarak bilinir, Linaceae familyasına ait bir bitkidir. Bu bitki, hem lif hem de yağ üretiminde kullanılan önemli bir tarımsal bitkidir. 1753 yılında Linnaeus tarafından tanımlanmıştır. Yükseliği 20-100 cm arasında değişen, yıllık bir bitkidir. Mavi çiçekler ve oval meyveleri ile tanınır. Avrupa, Asya ve Amerika kıtalarında yaygın olarak yetişir.

Description

Linum usitatissimum, 20-100 cm yüksekliğinde, kalın köklü, yıllık bir bitkidir. Gövdesi dik, silindirik ve genellikle tüysüz olur. Yaprakları lineer veya lineer-lanset şeklinde, 10-40 mm uzunluğunda, 0,7-4 mm genişliğinde, uçları sivri ve tek damarlıdır. Çiçekler açık kümeler halinde toplanır, mavi renkli, 9-15 mm uzunluğunda petalleri vardır. Tohumları ise 4-6 mm uzunluğunda, 2,5-3 mm genişliğinde, kahverengi ve yandan incelmiş bir şekildedir. Meyveleri ise 6-10 mm uzunluğunda, 5-10 mm genişliğinde, sarı renkte, 10 parçaya ayrılır.

Habitat

Linum usitatissimum, soğuk iklimlerde yetişen bir bitkidir. Orta ve kuzey Avrupa, Kuzey Amerika ve Asya'nın birçok bölgesinde doğal olarak bulunur. Bu bitki, açık alanlarda, tarlalarda ve toprakları zengin olan yerlerde yetişebilir. Güneğe ihtiyaç duyar ve suya hassastır. Toprak, hafif killi ve iyi drenajlı olmalıdır.

Cultivation

Linum usitatissimum, tarımda yaygın olarak yetiştirilir. Tohumlar, baharın başlarında, toprak ılıman hale geldiğinde ekilir. Bitki, toprakta 15-20 cm aralıklarla ekilir. Yetiştirilmesi sırasında, toprak sık sık sulanmalı ve gerekirse gübrelenmelidir. Hasat, lifler için bitkinin çiçek açmadan önce, yağ için ise meyvelerin olgunlaşmasından sonra yapılır.

Uses

Linum usitatissimum, hem lif hem de yağ üretiminde kullanılır. Lifler, pamuk gibi dokuma sanayisinde kullanılır. Yağ ise, besin olarak tüketilir ve aynı zamanda makyaj ürünlerinde de kullanılır. Ayrıca, tohumları beslenme açısından yüksek lif ve omega-3 yağ asitleri içerir. Bitkinin çiçekleri de dekoratif amaçlarla kullanılır.

History

Linum usitatissimum, insanlık tarihi boyunca önemli bir bitki olmuştur. Antik zamanlardan beri lif üretimi için kullanılmıştır. Özellikle Mısır'da, papirüs yapımında kullanılan lifler bu bitkiden elde edilmiştir. Yağ üretimi de eski zamanlardan beri bilinir. Bitkinin tıbbi kullanımları da vardır. Özellikle tohumları, sindirim sistemi için faydalı olduğu bilinir.

Curiosities

Linum usitatissimum, adı 'en yaygın kullanılan' anlamına gelir. Bu bitkinin tarihi, insanlık tarihi kadar eskiye dayanır. Bitkinin liflerinden yapılan kumaşlar, antik Mısır'da papirüs yapımında kullanılmıştır. Ayrıca, bu bitkinin yağları, antik Yunan ve Roma'da makyaj ürünlerinde kullanılmıştır. Bitkinin adı, Latincede 'linum' kelimesinden gelir, bu da 'lif' anlamına gelir.

Distribution

Newfoundland · Alberta · British Columbia · Manitoba · New Brunswick · Nova Scotia · Northwest Territories · Ontario · Prince Edward Island · Quebec · Saskatchewan · Faial Island · Madeira Island · FI · IS · NO · SE · TW · RU · CL · HR · IE · Belgium · Brussels-Capital Region · Flemish Region · Walloon Region · France · The Netherlands · Great Britain · CY

Synonyms

Linum usitatissimum subsp. crepitansLinum angustifolium subsp. usitatissimum

Related species