Capsicum chinense
Capsicum chinense Jacq.
Capsicum chinense, Solanaceae familyasına ait bir bitki türüdür ve genellikle 'aji' olarak bilinir. Bu tür, özellikle habanero ve scotch bonnet gibi isimlerle tanınan, hem lezzet açısından hem de biberliğin yüksekliği açısından bilinir. Bu türün bazı cultivarları, örneğin Pepper X, 2023 yılında 2.69 milyon Scoville birimine ulaşarak dünyadaki en acı biber türü olarak kayda geçmiştir. C. chinense, özellikle Amazon bölgesinde yaygın olarak yetişir ve farklı morfolojik, aromatik ve biberlik özelliklere sahip birçok yerel türü vardır.
Description
Capsicum chinense, 0.5-1.5 (bazı durumlarda 2.5) metre yüksekliğinde, kısa ömürlü, dik ve dallı bir bitkidir. Genç sapları dört köşeli, zayıf yapılı, yeşil ya da yeşil-kahverengi renkte olup, ince, tek sıra trichomlara sahiptir. Yaprakları kılıfsız ya da çok az kılıfsız, üst yüzeyi koyu yeşil, alt yüzeyi açık yeşil renkte, bazen kılcal tüylerle kaplıdır. Gövde derisi kahverengi ya da açık kahverengi çizgilerle belirgin olabilir. Çiçekler genellikle yandan çıkmıştır, her bir yaprak altı 2-4 çiçek içerir. Meyveleri genellikle turuncu, sarı, kırmızı ya da mor renkte olur ve şekilleri çok çeşitli olabilir.
Habitat
Capsicum chinense, Amazon bölgesinde yaygın olarak bulunur. Özellikle Kolombiya'da Amazonia, Caquetá, Vaupés ve Guaviare gibi illerde doğal habitatıdır. Ayrıca Brezilya'nın kuzeyi, Beliz, Bolivya, Kosta Rika, Ekvador, Fransız Guyanası, Gine-Bissau, Peru ve diğer Amazon havzalarında yetişir. Bu bitki, ısıl kuşakta nemli, yağışlı iklimlere ve topraklara uyum sağlamıştır. Genellikle tropikal ormanlarda, çalı alanlarında ve açık alanlarda bulunur.
Cultivation
Capsicum chinense, ısıl kuşakta yetişen, nemli ve güneşli ortamlara ihtiyaç duyan bir türdür. Toprak, iyi drenajlı ve zengin organik maddelere sahip olmalıdır. Tohumlar ılık bir ortamda çimlenir ve bitki, ılıman hava koşullarında en iyi gelişir. Yetiştirme sırasında, bitkiyi aşırı sulamaktan korumak önemlidir. Çiçeklenme ve meyve verme için yeterli ışık ve sıcaklık gerekir. Bu tür, genellikle tohumla çoğaltılır ve bazı yerel varyasyonlar, melezleme yoluyla geliştirilebilir.
Uses
Capsicum chinense, genellikle acı biber olarak kullanılır. Özellikle habanero, scotch bonnet ve diğer varyasyonları, lezzetli ve yüksek biberlik içeriği nedeniyle dünya çapında popülerdir. Bu tür, sadece acı olarak değil, aromatik ve tatlı lezzetlerini de sunar. Gıda sanayisinde, soslar, baharatlar, meyve salataları ve bazı yerel yemeklerde kullanılır. Ayrıca, bazı varyasyonları tıbbi amaçlarla da değerlendirilir. Bu bitki, yerel kültürlerde önemli bir yer tutar ve ekonomik değeri yüksek olan bir tarımsal ürün olarak yetiştirilir.
Distribution
BR · Reserva Nacional Natural Nukak | Parque Nacional Natural Yaigojé Apaporis | Parque Nacional Natural Cahuinarí · CO · BF · Suaita · Amazonas, Antioquia, Bolívar, Caquetá, Chocó, Norte de Santander, San Andrés, Providencia y Santa Catalina, Santander, Vaupés · Amazonia colombiana: sur del departamento del Vichada; el suroriente del Meta; todo el territorio de los departamentos de Amazonas, Caquetá, Guainía, Guaviare, Putumayo y Vaupés; la Bota Caucana; y las vertientes amazónicas de Nariño (la parte alta de los · Belize · Bolivia · Brazil North · Costa Rica · Ecuador · French Guiana · Guinea-Bissau · Peru · Leticia | Villavicencio
Synonyms
Capsicum annuum var. cerasiformeCapsicum cerasiformeCapsicum cerasiformeCapsicum cereolumCapsicum conicumCapsicum dichotomumCapsicum frutescens var. cerasiformeCapsicum luteumCapsicum milleriCapsicum odoriferumCapsicum oxycarpumCapsicum sinenseCapsicum toxicariumCapsicum ustulatumCapsicum assamicumCapsicum annuum var. chinenseCapsicum annuum var. milleriCapsicum cerasiforme var. maurocarpumCapsicum annuum var. luteumCapsicum cordiforme var. globosumCapsicum cordiforme var. majusCapsicum cordiforme var. minusCapsicum cordiforme var. oliviformeCapsicum cordiforme var. subangulosumCapsicum cordiforme var. subsulcatumCapsicum grossum var. cerasiformeCapsicum indicum var. humifusumCapsicum indicum var. luteumCapsicum indicum var. ochranthumCapsicum cerasiforme