Flolape

Cırcır Çiçeği

Catananche lutea L.
Cırcır Çiçeği
Photo: Wikimedia Commons (CC-BY-SA-4.0)

Catananche lutea, Asteraceae familyasına ait bir yıllık bitkidir. Genellikle 8-40 cm yüksekliğinde, tüylü yapılıdır. Bitki, çiçek açma dönemine kadar roset yapraklara sahiptir. Daha sonra dik ve dallanmamış veya az dallanmış çiçek sapları gelişir. Çiçek başları, sert ve kahverengi-beyaz renkte bir involukre ile çevrilidir. Çiçeklerin rengi sarıdır ve çiçeklenme genellikle Nisan ve Haziran ayları arasında olur. Bitki, farklı tipte tohumlar üretir; bazıları toprakta kalır, bazıları ise rüzgarla yayılır. Bu özellik, bitkinin yaşam döngüsünde adaptasyon sağlar.

Description

Catananche lutea, yıllık bir bitki olup 8-40 cm yükseklikte olabilir. Bitki tüylüdür ve yaprakları genellikle roset formundadır. Yapraklar lineer, dar eliptik veya dar oval şekildedir. Gövde yaprakları ise daha seyrek ve darlaşan yapraklardır. Bitki, çiçek başlarını gövde uçlarında veya gövde tabanında geliştirir. Çiçek başları, 1-3 veya daha fazla çiçek içerir. Involukre, çiçek açma sırasında silindirik-kampanulat şekildedir. Çiçekler sarı renktedir ve ligülat (dilimsi) yapıdadır. Tohumlar, genellikle tüylü ve farklı tipte olabilir. Pappus (tohumu taşıyan tüyler) ise 8 mm uzunluğunda olabilir.

Habitat

Catananche lutea, Akdeniz çevresinde doğal olarak yetişir. Türkiye, Suriye, Lübnan, İsrail, Sırbistan, Yunanistan, İtalya, Sisilia, Malta, Tunus, Cezayir, Libya, Kıbrıs, Portekiz ve İspanya gibi bölgelerde bulunur. Bitki, genellikle açık alanlarda, çayır ve yamaçlarda yetişir. Tüylü yapısı sayesinde kurak ve sıcak iklimlere adapte olabilir. Toprak yapısı genellikle kumlu veya killidir.

Cultivation

Catananche lutea, çiçeklenmesi ve estetik görünüşüyle küçük bahçelerde ve çiçekliklerde yetiştirilebilir. Bitki, güneşli ve açık alanlarda en iyi gelişir. Toprak, drenajlı ve kuru olmalıdır. Tohumlar, bahar mevsiminde toprak yüzeyine serilerek ve hafifçe toprakla kaplanarak ekilebilir. Bitki, fazla sulamaya ihtiyaç duymaz. Tohumlar, bazı türlerinde hemen çimlenirken, diğerlerinde çimlenme gecikir. Bu, bitkinin farklı yaşam döngüleri için stratejiktir.

Uses

Catananche lutea, genellikle doğal alanlarda ve çayır gibi yerlerde bulunur. Bitki, ekolojik açıdan önemli olup, tohum dağılımı ve yaşam döngüsüyle ekosistemde önemli bir rol oynar. Bazı kaynaklarda 'yellow succory' olarak adlandırılır. Bitki, ekonomik olarak kullanılmaz. Ancak, botaniksel araştırmalarda, özellikle tohum dağılımı ve yaşam döngüsü yönünden ilgi çeker. Ayrıca, çiçekli bitki olarak küçük çiçek bahçelerinde de kullanılabileceği düşünülmektedir.

Other common names

Cırcır Çiçeği

Distribution

Israel · Jordan · Tunisia · Sardegna · Spain · France · East Aegean Is. · Macedonia · Sicilia · Lebanon · Algeria · Libya · Malta · Italy · Cyprus · Syria · Turkey-in-Europe · Turkey · Portugal · Kriti · Morocco · Greece · Belgium · The Netherlands · Great Britain · FR · Lebanon-Syria · Palestine

Synonyms

Piptocephalum carpholepisCatananche lutea subsp. luteaCatananche lutea subsp. carpholepis

Related species