Arum maculatum
Arum maculatum L.
Arum maculatum หรือที่เรียกกันทั่วไปว่า Adam-and-Eve หรือ cuckoopint เป็นพืชไม้ล้มลุกที่มีถิ่นกำเนิดในทวีปยุโรปและภูมิภาคอื่น ๆ ที่อยู่ใกล้เคียง ได้แก่ ประเทศตุรกีตะวันออกและคาซักสถาน จัดอยู่ในวงศ์ Araceae ซึ่งเป็นวงศ์ของพืชที่มีลักษณะเฉพาะทางด้านพฤกษศาสตร์ Arum maculatum โดดเด่นด้วยใบสีเขียวเข้มที่มีจุดสีม่วงดำกระจายอยู่ รวมถึงดอกที่มีลักษณะเฉพาะของวงศ์ Araceae ซึ่งมีกลิ่นที่ค่อนข้างแรงและมักดึงดูดแมลงชนิดหนึ่งที่ช่วยในการผสมเกสร
Description
Arum maculatum เป็นพืชไม้ล้มลุกที่มีรากสะสม (tuberous herb) ซึ่งจะแตกยอดในช่วงปลายฤดูหนาวหรือต้นฤดูใบไม้ผลิ ใบมีลักษณะเป็นรูปหัวลูกศรหรือรูปหัวใจที่แหลมปลาย (sagittate-hastate to oblong-hastate) มีขนาดความยาว 7-27 เซนติเมตร กว้าง 3.5-19 เซนติเมตร ใบมีสีเขียวกลางถึงเขียวเข้ม และมักมีจุดหรือรอยสีม่วงดำที่กระจายอยู่อย่างไม่สม่ำเสมอ บางครั้งจุดเหล่านี้อาจมีลักษณะเป็นตุ่มเล็ก ๆ ดอกของพืชชนิดนี้มีลักษณะเฉพาะของวงศ์ Araceae ซึ่งประกอบด้วยส่วนที่เรียกว่า spathe และ spadix กลิ่นของดอกมีลักษณะเป็นกรดและคล้ายปัสสาวะ ซึ่งช่วยดึงดูดแมลงที่จะช่วยในการผสมเกสร
Habitat
Arum maculatum มักพบในสภาพแวดล้อมที่เป็นป่าไม้ผลัดใบเปิด ขอบป่า ริมรั้ว รวมถึงพื้นที่ที่ถูกทิ้งร้างหรือเป็นพื้นที่รกร้าง พืชชนิดนี้ชอบความชื้นและดินที่อุดมสมบูรณ์ แต่สามารถอยู่รอดได้ในสภาพแวดล้อมที่หลากหลาย แม้ในพื้นที่ที่ไม่ได้รับการดูแลอย่างดี
Cultivation
Arum maculatum สามารถปลูกในสวนได้ โดยควรเลือกพื้นที่ที่มีแสงแดดบางส่วนถึงเงาสมบูรณ์ ดินควรเป็นดินร่วนซุยและมีความชื้นสูง ควรหลีกเลี่ยงการปลูกในพื้นที่ที่แห้งหรือมีแสงแดดจัดเกินไป การรดน้ำควรทำเป็นประจำเพื่อให้ดินไม่แห้งเกินไป แม้จะเป็นพืชที่ทนต่อสภาพแวดล้อมที่หลากหลาย แต่ควรระวังการเกิดโรคเน่าจากความชื้นที่มากเกินไป
Uses
แม้ว่า Arum maculatum จะไม่มีการใช้งานทางเศรษฐกิจในวงกว้าง แต่ก็มีการใช้ในบางประการ ใบและรากสามารถใช้เป็นสมุนไพรได้ แต่ต้องมีการเตรียมอย่างเหมาะสม เนื่องจากพืชชนิดนี้มีสารพิษบางชนิดที่อาจเป็นอันตรายหากใช้ผิดวิธี บางครั้งก็ถูกใช้เป็นพืชตกแต่งในสวนหรือในพื้นที่ที่มีสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม
History
Arum maculatum ถูกตั้งชื่อทางวิทยาศาสตร์โดย Carl Linnaeus ในปี ค.ศ. 1753 ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่เขากำลังจัดระบบชื่อพืชและสัตว์อย่างเป็นทางการ ชื่อพืชชนิดนี้มีความเกี่ยวข้องกับตำนานหรือความเชื่อในอดีต ซึ่งบางครั้งถูกเรียกตามชื่อที่มีความหมายทางศาสนาหรือวัฒนธรรม อย่างไรก็ตาม ชื่อที่ใช้กันทั่วไปในปัจจุบัน เช่น cuckoopint หรือ jack-in-the-pulpit นั้นสะท้อนลักษณะของดอกที่มีรูปทรงคล้ายกับคนในคริสตจักร
Curiosities
ดอกของ Arum maculatum มีกลิ่นที่ค่อนข้างแรง ซึ่งเป็นกลยุทธ์ในการดึงดูดแมลงที่จะช่วยในการผสมเกสร กลิ่นนี้คล้ายกับปัสสาวะหรือของเสียอื่น ๆ ซึ่งแมลงบางชนิดถูกดึงดูด ใบของพืชชนิดนี้มีจุดสีม่วงดำที่กระจายอยู่อย่างไม่สม่ำเสมอ ซึ่งเป็นลักษณะเด่นที่ช่วยให้สามารถแยกแยะได้ง่าย บางครั้งจุดเหล่านี้อาจมีลักษณะเป็นตุ่มเล็ก ๆ ซึ่งเป็นผลจากความแตกต่างของสีผิวใบ
Distribution
NO · DK · Flanders · Denmark · Finland · Norway · Sweden · SE · Belgium · Brussels-Capital Region · Flemish Region · Walloon Region · Albania · Austria · Bulgaria · Czechoslovakia · France · Germany · Great Britain · Greece · Hungary · Ireland · Italy · Kriti · Krym · Netherlands · Poland · Romania · Spain · Transcaucasus
Synonyms
Arisarum maculatumArum byzantinumArum gracileArum heldreichiiArum immaculatumArum italicum var. amoenumArum italicum subsp. byzantinumArum italicum var. byzantinumArum maculatum var. flavescensArum maculatum f. flavescensArum maculatum f. immaculatumArum maculatum var. immaculatumArum maculatum var. karpatiiArum maculatum subsp. pyrenaeumArum maculatum f. roseumArum maculatum f. scolopendriformeArum maculatum f. spathulatumArum maculatum var. tetreliiArum maculatum f. tetreliiArum maculatum var. vulgareArum maculatum var. zeleboriArum malyiArum orientale subsp. amoenumArum pyrenaeumArum trapezuntinumArum vernaleArum vulgareArum zeleboriArum maculatum var. heldreichiiArum maculatum var. malyi
