Karbieniec pospolity
Lycopus europaeus L.
Karbieniec pospolity (Lycopus europaeus) to wieloletnia roślina należąca do rodziny Lipnikowate (Lamiaceae). Rośnie naturalnie w Europie i Azji, a także została naturalizowana w innych regionach, w tym w Ameryce Północnej. W Polsce można ją spotkać w wilgotnych, ciemnych miejscach, takich jak brzegi rzek, strumieni i wilgotne łąki. Roślina ta jest znana pod różnymi nazwami, w tym gypsywort, bugleweed czy European bugleweed. Wcześniej czasem mylono ją z Lycopus americanus, który również był błędnie nazywany L. europaeus.
Description
Karbieniec pospolity to niska, owłosiona roślina o prostych lub rozgałęzionych pędach, osiągających wysokość 10–50 cm. Liście są owalne, z wąskim ogonkiem, ząbkowane na brzegu i rozmieszczone naprzeciwlegle. Kwiaty mają barwę fioletową lub purpurową, są drobne i ułożone w gęste, kuliste kwiatostany. Kwitnie od lipca do sierpnia. Owoce to cztery małe, czarne nasiona, które łatwo rozprzestrzeniają się wraz z wiatrem i wodą. Roślina ta preferuje cienie i wilgotność, co sprawia, że rośnie najlepiej w zacienionych miejscach.
Habitat
Karbieniec pospolity występuje w wilgotnych, ciemnych siedliskach, takich jak brzegi rzek, strumieni, bagno, wilgotne łąki i zacienione lasy. Roślina ta toleruje cienie i preferuje gleby bogate w węgiel organiczny, wilgotne i lekko kwaśne. W Polsce można ją znaleźć w wielu regionach, szczególnie w miejscach, gdzie panuje wysoka wilgotność i niska intensywność światła. Rośnie również w obszarach naturalizowanych w Ameryce Północnej, w tym w Kanadzie i USA.
Cultivation
Karbieniec pospolity jest łatwą rośliną do uprawy w warunkach ogrodowych, o ile zostanie zapewniona odpowiednia wilgotność i cień. Należy uprawiać ją w zacienionych lub półcienistych miejscach na wilgotnych, żyznych glebach. Roślina ta nie wymaga intensywnego podlewania, ale nie toleruje suchego powietrza i suchych gleb. Można ją rozsiewać z nasion lub rozmnażać przez podział korzeni. Roślina ta może być używana jako pokrywa terenu w zacienionych częściach ogrodu.
Uses
Karbieniec pospolity był kiedyś używany w tradycyjnej medycynie, głównie do leczenia chorób tarczycy i problemów z układem oddechowym. Roślina ta zawiera substancje chemiczne, które mogą wpływać na funkcjonowanie tarczycy. Obecnie karbieniec pospolity jest czasem stosowany w fitoterapii, ale jego działanie i bezpieczeństwo należy potwierdzić naukowo. W ogrodzie może pełnić funkcję dekoracyjną, szczególnie w zacienionych miejscach. Roślina ta jest również użyteczna dla ekosystemów, ponieważ zapewnia siedlisko dla owadów i innych organizmów.
Other common names
Karbieniec pospolity
Distribution
British Columbia · New Brunswick · Nova Scotia · Ontario · Quebec · Açores · Portugal Continental · Faial Island · Flores Island · Pico Island · Santa Maria Island · São Jorge Island · São Miguel Island · Terceira Island · Oriental (Indomalaya) · Palaearctic · DK · FI · NO · SE · CL · Flanders · Azores · NZ · Global · Tarapacá Region |Atacama Region |Coquimbo Region |Valparaíso Region |Metropolitana Region |O'Higgins Region |Maule Region |Biobío Region |Araucanía Region |Los Lagos Region |Los Ríos Region · CA · conterminous 48 United States · Vermont-US · Belgium
Synonyms
Lycopus alboroseusLycopus albusLycopus aquaticusLycopus decrescensLycopus europaeus subsp. menthifoliusLycopus europaeus subsp. mollisLycopus laciniatusLycopus menthifoliusLycopus mollisLycopus nigerLycopus palustrisLycopus ripariusLycopus solanifoliusLycopus soulieiLycopus vulgarisLycopus europaeus var. menthifoliusLycopus europaeus var. subpinnatifidusLycopus europaeus var. incanusLycopus europaeus f. pusillusLycopus europaeus f. glabrescensLycopus europaeus var. pubescensLycopus europaeus f. velutinaLycopus europaeus var. hirsutusLycopus europaeus var. trichophoraLycopus europaeus var. mollisLycopus europaeus var. glabrescensLycopus europaeus var. stoloniferLycopus europaeus var. proceriorLycopus riparius var. incisusLycopus europaeus var. elatior
